Pionier in reclame

Jac. Jongert stond aan de wieg van de hedendaagse reclame en huisstijlen

23 december 2009RotterdamReclame, tegenwoordig kunnen we er niet meer omheen. Op tv, internet en in bladen, overal worden producten gepromoot. In de negentiende eeuw was dat nog niet zo gewoon, een heer maakte in die tijd geen reclame voor zichzelf. Eén van de eerste vormgevers van reclame was Jacob Jongert (1883-1942). Verpakkingen, affiches en ander werk van zijn hand is van 19 december 2009 tot 18 april 2010 te zien in museum Boijmans Van Beuningen.

Het bekendste werk van Jacob Jongert zijn de ontwerpen die hij maakte op de reclame-afdeling van Van Nelle. De thee-, koffie- en tabaksfabrieken kregen door zijn affiches en verpakkingen een herkenbaar gezicht. Hoewel zijn werk commercieel was, is het wel degelijk kunstzinnig. Kunst voor de massa. Helaas heeft de massa weinig aandacht besteed aan zijn werk. Hoewel zijn reclamewerk bekend is tot in het Museum of Modern Art in New York, kent men hem in zijn eigen land amper. Tot nu toe dan. Museum Boijmans van Beuningen presenteert een groot overzicht van zijn oeuvre. Het grootste gedeelte daarvan is zijn werk voor Van Nelle.

Huisstijl

In 1916 ontwierp Jongert etiketten en flessen voor drankenfirma De Wed. G. Oud Pz. & Co. Deze samenwerking ging nog veel verder, hij ontwierp de hele stand voor het bedrijf op de Jaarbeurs Utrecht. Uiteindelijk werd dit een complete huisstijl, iets wat toen een onbekend fenomeen was. In deze vorm van reclame en herkenbaarheid was Jongert een ware pionier. Drie jaar later kon hij bij Van Nelle aan de slag, waar hij verpakkingen voor thee, tabak en koffie ontwierp. Zijn vormgeving was strak en letters en krachtige kleuren waren zijn handelsmerk. Vanuit zijn slogan 'proeven is koopen' werkte hij een complete reclamecampagne uit. Van Nelle werd mede dankzij hem een succesvol merk.

Idealen

Maar het was meer dan reclame. Jacob Jongert werkte vanuit het ideaal de mensen dichterbij kunst te brengen. Door gebruiksvoorwerpen mooi te maken en een goede vorm te geven moest kunst een grotere plaats innemen in de samenleving. Een verheven doel, die je bij de reclamejongens van deze tijd wellicht niet meer vindt. Jongert benoemde de reclame in 1923 in het tijdschrift 'Wendingen' als een verlangen naar groei dat in ons allen is. Zijn koffieverpakking uit 1928-1930 wordt in het Museum of Modern Arts in New York nog steeds gekoesterd. Van Nelle haalde zijn ontwerpen aan het eind van de 20e eeuw nog eens uit de oude doos, om het merk nieuw leven in te blazen.

'Proeven is koopen',
Museum Boijmans Van Beuningen
19 december 2009 tot 18 april 2010

Toegangsprijs: €9,- voor volwassenen en gratis voor kinderen.

Jacob Jongert

Geboren als een boerenzoon, maar zonder passie voor het boerenleven sloeg hij een andere weg in ver van de boerderij. Na opleidingen aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid en de Rijksacademie in Amsterdam ontwikkelde Jacob Jongert zich als een veelzijdig kunstenaar. Na het behalen van zijn diploma tekenen gaf hij les aan de Stadstekenschool in Purmerend, waar hij enkele jaren woonde. Voor een uitgever in zijn woonplaats illustreerde hij schoolboeken. Dit bleef hij naast zijn reclamewerk ook doen.