Varen naar heilige stad

Maritiem Museum belicht reis per boot naar Mekka

21 september 2006RotterdamOp zoek naar de ultieme religieuze beleving en vervulling. Dat drijft tot op de dag van vandaag vele moslims naar de heilige stad Mekka. Gaat dit tegenwoordig meestal per vliegtuig, vroeger reisden de pelgrims meestal te voet, per kameel of per schip. In de tentoonstelling "Varen naar Mekka - de reis van je leven" richt het Maritiem Museum Rotterdam vol de schijnwerpers op het reizen per schip. De tentoonstelling loopt tot en met 4 maart 2007.

Tot nu toe is het belang van de Nederlandse scheepvaart voor het vervoer van pelgrims naar Mekka onderbelicht gebleven. Nederlandse rederijen vervoerden jaarlijks duizenden mensen naar Mekka, met name vanuit Nederlands-Indië. Maar ook vanuit Marokko, Turkije en Suriname vertrokken Nederlandse schepen met Mekkagangers aan boord.

Gevaar

Vooral in de zeilvaartperiode was de reis naar Mekka een langdurige en gevaarlijke onderneming. De tocht duurde maanden en schipbreuk of levensbedreigende ziektes waren geen uitzondering. Met de opkomst van de stoomscheepvaart, nam het pelgrimsvervoer een grote vlucht. De reis werd sneller, aangenamer, veiliger en dus massaler. Voor degenen die geen hut konden betalen was het nog steeds geen pretje. In de krappe ruimen, vaak het onderdek of tussendek, was het laag en bedompt, met een verschroeiende hitte. Mannen, vrouwen en kinderen zaten dicht opeengepakt. Het was niet ongebruikelijk dat er ziektes uitbraken, zoals cholera.

Samenwerking

Vanaf 1927 zagen drie Nederlandse rederijen in Indonesië zoveel brood in deze passagiers, dat zij een samenwerkingsverband oprichtten onder de naam 'Kongsi Tiga', oftewel driemanschap. Maar ook kortere afstanden, over de Middellandse Zee, schuwden de Nederlandse reders niet. Op deze manier werden Marokkaanse en Turkse pelgrims naar Jedda, de havenstad van Mekka, gebracht. Veel minder massaal, maar wel heel bijzonder, is het scheepsvervoer van Surinaamse pelgrims geweest. Op de tentoonstelling is het verhaal te zien van een echtpaar dat per schip naar Jedda voer en uiteindelijk vanuit Nederland per KLM-vliegtuig terugkeerde naar Suriname.