Schilderij toch van Rembrandt?

9 september 2009HaarlemHet schilderij 'David en Jonathan' uit de Hermitage in Sint Petersburg is misschien toch door Rembrandt gemaakt, zo stelt Anna Tummers dinsdag. De conservator van het Frans Hals Museum in Haarlem deed promotieonderzoek naar toeschrijvingsproblematiek. Uit de studie blijkt dat de omstreden Rembrandt volgens zeventiende-eeuwse bronnen een geaccepteerd origineel is.

De promovenda onderzocht hoe de echtheid van een kunstwerk bepaald wordt. Hiervoor vergeleek ze twintigste-eeuwse criteria met zeventiende-eeuwse ideeën over stijl en authenticiteit.

Tummers concludeert dat kunstcritici er in de zeventiende eeuw niet vanuit gingen dat schilderijen van oude meesters ook echt alleen door die oude meester waren geschilderd. Interessant is ook dat zeventiende-eeuwse schilders soms bewust schilderijen van verschillende kwaliteitsniveaus maakten en met hun signatuur aangaven welk werk ze zelf het beste vonden. Volgende week woensdag 16 september promoveert Tummers aan de Universiteit van Amsterdam.

'David en Jonathan' werd in 1989 afgeschreven door het Rembrandt Research Project (RRP) als niet van de meester. De authenticiteit was eigenlijk nooit betwist, maar de onderzoekers zagen het anders.

Het schilderij uit 1642 toont een huilende David, die zijn vriend Jonathan tegen de borst drukt. De jonge David kan zijn verdriet niet inhouden, terwijl de iets oudere Jonathan de tranen net kan onderdrukken. Desondanks drukt zijn gezicht de diepste rouw uit. De schilder – waarschijnlijk Rembrandt – heeft dit thema van liefde en lijden, waar de Bijbel vol van staat, met geweldige kracht verwerkt in het schilderij.