Kamp de Beetse: stukje Groningse oorlogsgeschiedenis
Wat ooit begon als een werkverschaffingskamp in de jaren dertig, groeide tijdens en na de Tweede Wereldoorlog uit tot een locatie met een heel andere betekenis. Tijdens een bezoek ontdek je hoe het kamp door de jaren heen veranderde, hoor je de persoonlijke verhalen achter de gebeurtenissen en krijg je een indrukwekkend beeld van de mensen die hier verbleven.
Geschiedenis van het kamp
De geschiedenis van Kamp de Beetse begint in 1935, toen het kamp werd gebouwd als werkverschaffingskamp voor werkloze mannen. In de crisistijd kregen zij hier de taak om heidevelden en veengronden te ontginnen, zodat het gebied geschikt werd voor landbouw. Het zware werk bood niet alleen een inkomen, maar vormde ook een belangrijk onderdeel van de werkgelegenheidsprojecten uit die periode.
Tweede Wereldoorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg het kamp een andere functie. In de zomer van 1942 werden ongeveer vijfhonderd Joodse mannen uit Amsterdam naar Kamp de Beetse gebracht om onder dwang werkzaamheden uit te voeren in de landbouw en bosbouw. Op 3 oktober 1942 werden zij naar Kamp Westerbork overgebracht, waarna de meesten verder werden gedeporteerd naar vernietigingskampen.
Na de oorlog
Begin 1945 vonden vrouwen en kinderen van NSB-gezinnen er tijdelijk onderdak nadat zij vanuit Duitsland waren teruggekeerd. Enkele maanden later, na de bevrijding, werd het terrein ingericht als interneringskamp voor politieke delinquenten, waaronder NSB'ers en SS'ers. Zij verbleven hier in afwachting van hun berechting of om hun straf uit te zitten. Pas in 1948 kwam er definitief een einde aan de functie van het kamp.
Plek van herdenking
Na een grondige restauratie tussen 2008 en 2011 is dit gebouw bewaard gebleven als tastbare herinnering aan de vele verhalen die zich hier hebben afgespeeld. Daarnaast werken vrijwilligers sinds 2024 aan een nauwkeurige replica van een oorspronkelijke werkverschaffingsbarak uit 1935. Deze wordt ingericht zoals het leven van de arbeiders er destijds uitzag.
Bezoek aan het kamp
Tijdens je bezoek vertellen vrijwilligers uitgebreid over de geschiedenis van het kamp. Zij brengen de verschillende periodes tot leven met verhalen, achtergrondinformatie en persoonlijke gebeurtenissen. Wie buiten de reguliere openingstijden met een groep, school of vereniging wil langskomen, kan een rondleiding aanvragen.
