Let op: het kan zijn dat deze pagina verouderde informatie bevat. De pagina staat in het archief.

Bevaar de woeste Zuiderzee

Zuiderzeemuseum brengt Zuiderzee in kaart

Lucas Janszoon Waghenaerkaart van de Zuiderzee, 1ste staat, 1590. Collectie Zuiderzeemuseum.

Van onze redacteur Sifra Kriek

Johannes van Keulen en zonen, huwelijksvoltrekking van Pieter Buyskes en Adriana Verbruggen in 1781, met op de achtergrond de kaart het Marsdiep. Collectie Zuiderzeemuseum.

Door de constante verschuiving van zandbanken en vaargeulen veranderden de vaarroutes van de Zuiderzee telkens weer. Steeds was het nodig om de kaarten aan te passen. Dat maakte het niet gemakkelijk om deze wispelturige zee te bevaren.

Gelukkig zijn veel van deze kaarten bewaard gebleven en is de ontwikkeling van de Zuiderzee nu te zien in het Zuiderzeemuseum. Naar aanleiding van het gelijknamige boek Spiegel van de Zuiderzee exposeert het Zuiderzeemuseum zestig kaarten en atlassen en een aantal objecten en schilderijen. Die laten zien wat de relatie tussen de mens en de steeds veranderende Zuiderzee was, in de periode van 1580 tot en met 1932. Er zijn kaarten en zeemansgidsen te zien van onder anderen Lucas Janszoon Waghenaer, 1533/34 tot 1606 en Johannes van Keulen, circa 1654-1715.

Handelscentrum van de wereld

Johannes van Keulen, kaart van de Zuiderzee, 7e staat, circa 1735. Collectie Zuiderzeemuseum.

Nu is de haven van Rotterdam hèt handelscentrum van de wereld. In de zestiende en zeventiende eeuw was dat de Zuiderzee. Via de drukke scheepsroute voeren schepen naar alle uithoeken van de wereld. De tentoonstelling brengt de ontwikkeling van de Zuiderzee en de zeegaten Marsdiep en Vliestroom in beeld. Die waren eeuwenlang de belangrijkste toegang tot de voormalige binnenzee en daarmee tot Amsterdam. Ook wordt er aandacht besteed aan de indijkingen langs de kust van de Zuiderzee en de droogleggingsplannen die zorgden voor de afsluiting van de Zuiderzee in 1932.

Geschiedenis

Dirk de Jongoostindiëvaarder in een scheepskameel op het IJ, 1780. Collectie Zuiderzeemuseum.

De aanleg voor de Afsluitdijk, en daarmee de drooglegging van de Zuiderzee, kwam voort uit een overstroming in 1916. Voor 14 januari 1916 had het al enkele dagen gestormd. Maar op die dag wakkerde de storm aan tot ruim 100 kilometer per uur. Doordat het water in de Zuiderzee door de storm in de dagen ervoor al een hoog peil had bereikt, ontstonden overstromingen. Bij deze overstromingen vielen 16 slachtoffers. Door deze ramp werd het besluit over de Afsluitdijk versneld en dat was het begin van het einde van de Zuiderzee.

Nicolaas Witsenkaart van de Zuiderzee, 1712. Collectie Zuiderzeemuseum.

Ontdek de geheimen van de woeste Zuiderzee in het Zuiderzeemuseum. De tentoonstelling Spiegel van de Zuiderzee is nog te zien tot en met 28 maart. Deze maand geen tijd? Koop dan het gelijknamige boek Spiegel van de Zuiderzee / druk 1.

Stuur deze pagina door.

Zuiderzeemuseum Enkhuizen

Laatst gewijzigd: 04-03-2010 - Geplaatst: 03-03-2010 - (1153)