Mini-tentoonstelling met archiefstukken
» Let op: deze activiteit is voorbij «
Alemondus werd opgepakt voor bedelarij, oplichting en het plegen van gewelddadige overvallen in bendeverband. In de bewaarde verhoren en de sententie van deze persoon, die ‘zig uytgevende voor een manspersoon’ allerlei misdaden pleegde, vangen we een glimp op van iemand die zich niet hield aan de achttiende-eeuwse gendernormen. Tijdens de Queer Geschiedenismaand worden de archiefstukken over Alemondus tijdelijk getoond in de studiezaal van het Regionaal Archief in Alkmaar, in de vorm van een mini-tentoonstelling.
Het Alkmaarse gerecht nam vijf ‘examens’, verhoren, af. Daarin werd Alemondus aan de tand gevoeld over de verschillende misdaden, de daarbij betrokken andere personen en de eigen rol in het geheel. Uit de vragen en verschrijvingen in de verhoren blijkt dat Alemondus verwarring opwekte.
Nog voordat men inging op de begane misdaden, werd er gevraagd ‘om wat reeden zij gedetineerde zig in manskleederen (waarin zij is geapprehendeert en nog gekleed is) heeft verkleet daar zij een vrouwspersoon is’. Men wilde weten waarom een ‘vrouwspersoon’ mannenkleding droeg. Vervolgens werd gevraagd ‘off sij zig uytgevende voor een manspersoon, niet de naam van Almondus of Almendes heeft gevoert’? Ja, was het antwoord. De ondervraagde liet weten ‘dat zij zelfs die naem na haar grootvaders naem heeft aangenomen’.
In de ogen van de achttiende-eeuwse Alkmaarse rechtbank was hun verdachte een vrouw die zich voordeed als man: in de verhoren probeerde men dan ook consequent de voornaamwoorden ‘zij’ en ‘haar’ te gebruiken. Maar dat lukte niet altijd. Her en der werd per ongeluk ‘hij’ gebruikt – wat vervolgens (meestal) werd doorgestreept en aangepast naar ‘sij’. Hetzelfde gebeurt bij ‘zijnre’ en ‘haere’.
Uiteindelijk kreeg Alemondus, net als twee bendegenoten, de doodstraf. De anderen kregen de mannelijke doodstraf door ophanging. Alemondus werd veroordeeld tot de vrouwelijke versie van die straf: het wurgkoord.
De verhoren en de sententie zorgen ervoor dat we ook nu nog een glimp opvangen van iemand die zich niet aan de achttiende-eeuwse gendernormen hield. Iedereen die benieuwd is naar deze bijzondere documenten, kan ze tijdens de Queer Geschiedenismaand van dichtbij bestuderen. Daarnaast geeft het archief een klein inkijkje in andere historische bronnen en boeken rond de lokale en regionale queerhistorie.
