In de tentoonstelling ‘De vrouw als spil van het verzet’ wordt voor het eerst duidelijk dat het aandeel van vrouwen in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog uiterst belangrijk is geweest. Deze geschiedenis wordt verteld door de mensen die er bij waren via bronnenmateriaal zoals brieven, dagboeken, film en foto’s.

Het Nationaal Onderduikmuseum Aalten belicht de vaak essentiële betekenis van de vrouwen in hun rol als ‘managers’ van het verzet. Doordat vanaf 1933 in de grensstreek het verdrukkende regime van de nazi’s duidelijk voelbaar was, werd direct na de inval in Nederland door Helena Theodora Kuipers-Rietberg (alias Tante Riek) de oprichting van het georganiseerde landelijke netwerk Hulp aan Onderduikers (LO) geïnitieerd. Zij was het die dominee Fredrik Slomp (alias Frits de Zwerver) overhaalde daaraan mee te werken.

Met tien vrouwen als voorbeeld worden de verschillende rollen, die vrouwen in het verzet hebben ingenomen, verduidelijkt. Zij opereerden doorgaans in de schaduw van hun mannen en vaders en vooral na de oorlog bleef hun werk veelal onbekend, ook door eigen toedoen. In de tentoonstelling staan de indringende verhalen centraal van de mensen die er bij waren via niet eerder ontsloten bronnenmateriaal in de vorm van interviews, brieven, dagboeken, betekenisvolle voorwerpen en foto’s. Met randprogrammering, educatieve lesbrief, lezingen en debat.

Voor het eerst wordt in een expositie duidelijk dat het aandeel van vrouwen in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog met name vanaf 1943 essentieel was. Het gaat daarbij om de breedte van het verzet: sabotage, halen en leveren van goederen en wapens, het geven van inlichtingen en het verlenen van hulp aan en doorsluizen van onderduikers en gestrande geallieerde militairen.