Duik in de romantische en tragische levens van de Romanovs

1917. Romanovs & Revolutie. Het einde van een monarchie |  deel via WhatsApp | Nieuws door

Wat begon met liefde, eindigde in moord

4 februari 2017 Geschiedenis Amsterdam, Noord-Holland De Romanov-familie had het zo'n driehonderd jaar voor het zeggen in Rusland. Nicolaas II en Alexandra zouden als laatste tsarenpaar het land regeren. Wat begon als romantiek, eindigde in tragedie. Martijn Schieveen van de Hermitage: "Het was echte liefde tussen die twee, ze waren compleet dol op elkaar. Het liefst wilden ze met z'n tweeën ver van de buitenwereld met hun kinderen leven. Daardoor leefden ze een beetje in een bubbel." Een levensstijl die ze uiteindelijk fataal werd. "Je volgt hun leven vanaf het moment dat ze verliefd op elkaar worden, tot het moment dat ze worden verbannen. En uiteindelijk vermoord." Beleef in de tentoonstelling Romanovs & Revolutie de Russische Revolutie en de dramatische ondergang van de Romanov-dynastie.

Foto 1. Het gezin van tsaar Nicolaas II, 1914. Foto: Atelier Boissonnas & Eggler © GARF, State Archive of the Russian Federation.

Russische romantiek en tragedie

"De Romanovs leefden in een bubbel"

Een meeslepend verhaal dat zo regelrecht uit een Russische roman zou kunnen komen - maar het is toch echt een stukje wereldgeschiedenis. De tsarenfamilie Romanov regeerde vanaf 1613 tot 1918 over Rusland, tot de Russische Revolutie een einde bracht aan de monarchie. In de tentoonstelling 1917. Romanovs & Revolutie. Het einde van een monarchie in de Hermitage maak je het leven en de val van de Romanovs mee. En hoe. Martijn Schieveen van het museum vertelt: "Het is een zwaar en historisch verhaal natuurlijk, maar wat je in de tentoonstelling meemaakt is hun leven. Je komt heel dichtbij de personages in de tentoonstelling. Het is heel persoonlijk. En dat is tragisch, want je wéét waar het op uit gaat lopen." Spoiler alert: de Romanovs werden verbannen, gevangengezet en uiteindelijk in 1918 doodgeschoten - het hele gezin, inclusief de vijf kinderen. In de tentoonstelling volg je ze tot aan hun dood. Schieveen: "Je maakt eigenlijk een soort tijdreis naar Sint Petersburg rond 1900." Een kantelpunt in de Russische geschiedenis, vol contrasten. Aan de ene kant romantiek en rijkdom en aan de andere kant sluimerende onrust met heftige gevolgen. Maar je wordt er niet depri van, volgens Schieveen. "Daar is het verhaal te waanzinnig voor."

1917. Romanovs & Revolutie. Het einde van een monarchie is vanaf 4 februari tot en met 17 september 2017 te zien in de Hermitage Amsterdam.

Beleef de revolutie in Amsterdam

Of je het verhaal van de Romanovs en Russische Revolutie nog kent van school, of eigenlijk geen idee hebt: de tentoonstelling neemt je mee naar toen. Bekijk meer dan 250 foto's, films, schilderijen en andere persoonlijke spullen van de Romanovs. En die hangen niet zomaar aan de muur, maar maken deel uit van een beeldverhaal en een soort filmset. Een zaal in de Hermitage is omgebouwd tot luxe Russische winkelpassage, compleet met gevulde etalages. "Het geeft een tijdsbeeld van hoe alles er toen uitzag. De kunst van toen, de damesmode van toen, het art nouveau glaswerk van toen." Het is niet alleen maar pracht en praal wat de klok slaat. "Je ziet ook voorbodes van de revolutie in de etalages terug. Bijvoorbeeld in een boekenwinkel, vol werken van grote Russische schrijvers zoals Tolstoj, die eigenlijk in hun boeken de revolutie al voorspelden." Vanuit de chique passage loop je op een lichtshow met geluidseffecten af. Hier kun je echt niet meer om de revolutie heen. "Het is een indrukwekkende show met projecties, vol echte beelden van toen die op de wanden worden geprojecteerd. Er flikkeren felle lampen om je heen: rood, de kleur van de revolutie."

Familieverhaal zonder happy end

Terwijl je wordt meegezogen in de hectische tijd van de revolutie en de persoonlijke levens en het liefdesverhaal van de Romanovs, steven je op het onvermijdelijke af: hun moord. En ook dáár kun je niet omheen. Schieveen vertelt: "In een van de laatste ruimtes van de tentoonstelling kom je terecht in de kelder waar het gezin werd opgesloten. Je ziet een muur die helemaal doorzeefd is met kogelgaten. Daarvoor staat een vitrine, met daarin onder andere het moordwapen. Je krijgt te horen wat er precies is gebeurd, maar eigenlijk zegt de lege, kapotgeschoten muur genoeg." Ondanks dit ontzettend trieste einde, ga je volgens Schieveen niet met een rotgevoel naar buiten. Tenminste, dat is niet de intentie. "Je gaat naar buiten met het gevoel alsof je net een heel spannend en dramatisch boek hebt gelezen. Dat je je hebt mee laten slepen door een ongelofelijk verhaal dat ook nog eens de wereldgeschiedenis heeft veranderd."

Tip: volg de audiotour

De audiotour bij de tentoonstelling zit vol muziek. Russische klassiekers van componisten Stravinsky en Romaninov brengen je volledig in Russische sferen. Ook leuk: schrijver en historicus Jan Brokken, NOS royalty-verslaggever Kysia Hekster en thrillerschrijfster Esther Verhoef geven in de audiotour persoonlijk commentaar op alles wat je ziet.

En kinderen dan? Romanovs & Revolutie is ook geschikt en leuk voor kids. Er is voor hen een speurtocht, een informatieboekje en de Open Blik-route: er staan uitspraken en gedachten van andere kinderen bij verschillende kunstwerken.
Foto 2. Tsaar Nicolaas II en tsarina Alexandra Fjodorovna met hun tweede dochter Tatjana, 1897. Foto: A. Smirnov © GARF, State Archive of the Russian Federation.
Foto 3. Laurits Tuxen, De huwelijksinzegening van tsaar Nicolaas II en tsarina Alexandra Fjodorovna, olieverf op doek, 1895 © State Hermitage Museum, St Petersburg.
Foto 4. Links: Tsarevitsj Aleksej Nikolajevitsj, Portret van een militair, z.j. Aquarel op papier © GARF, State Archive of the Russian Federation. Rechts: Tsaar Nicolaas II en tsarevitsj Aleksej, ca. 1910 © GARF, The State Archive of the Russian Federation, Moscow.
Links: Art nouveau-avondjapon van zwart kant. Moskou, atelier van Nadezjda Lamanova, 1916–17 © State Hermitage Museum, St Petersburg. Midden: Art nouveau-japon van witte tule op een van witsatijnen onderkleed. Moskou, atelier van Nadezjda Lamanova, 1912–14 © State Hermitage Museum, St Petersburg. Rechts: Art nouveau-avondjapon van beige satijn, met sleep en twee tunieken. Moskou, atelier van Nadezjda Lamanova, ca. 1914 © State Hermitage Museum, St Petersburg.

Kijk ook bij...

Laatst gewijzigd: 2017-02-09 16:06:48 · Gepubliceerd: 2017-02-01 12:15:21 - 5039