1

Is zien geloven? Optische illusies in Teylers Museum

Je gelooft je ogen niet bij De Grote Illusie!

Bezoek Teylers Museum Nieuws door
Foto 1. Palais des Illusions, Parijs, 1900. In De Grote Illusie kunnen bezoekers een interactieve ruimte ingaan, gebaseerd op dit caleidoscopische spiegelpaleis. Foto: Universiteit van Amsterdam, Bijzondere Collecties

13 februari 2024 bijgewerkt: 21 februari 2024 Wetenschap Haarlem, Noord-Holland Je kunt je waarschijnlijk wel iets voorstellen bij de term Virtual Reality. Maar wist je dat de roots van Virtual Realities in de negentiende eeuw liggen? Juist, 200 jaar geleden! Vroeger vergaapten de mensen zich hier al aan en groeiden augmented realities, fakes en optische illusies uit tot een massaspektakel. Stereokijkers, projectoren en caleidoscopische ruimtes: je maakt het allemaal mee in Teylers Museum van 17 februari t/m 1 september 2024 bij de tentoonstelling De Grote Illusie.

Virtual Realities, maar dan net wat anders

Bij Virtual Reality denk je misschien aan een high tech bril die je opzet, die je meeneemt naar andere werelden die door AI zijn gecreëerd. Dat is één ervaring die je kunt beleven bij De Grote Illusie in Teylers Museum, maar daar houdt het niet bij op. Bewonder de Egyptische piramides in drie dimensies, beleef het Kaiserpanorama, laat je afschrikken door pratende hoofden op tafel of door een geest die plots opduikt op het toneel.

Foto 2. Een tekening van een Kaiserpanorama met 25 kijkplekken anno 1880. Foto: Alamy Stock Photo

Pepper's Ghost

Geen zorgen, dat laatste is niet echt natuurlijk, alles is hier een illusie! De Pepper´s Ghost techniek die ze in het museum gebruiken om geesten te laten verschijnen is erg oud. Mensen waren er 150 jaar geleden al helemaal weg van. Kort geleden werd deze techniek nog gebruikt om Tupac op het podium te laten verschijnen in de vorm van een hologram. Jij zal hier ook kunnen smullen van wat er allemaal mogelijk is met Virtual Reality technieken!

Vermaak x wetenschap

Al in de negentiende eeuw konden mensen geen genoeg krijgen van beeldeffecten en optische illusies. Dat ging natuurlijk hand in hand met ontwikkelingen in de wetenschap en de groeiende kennis over de werking van het oog, die het mogelijk maakten dit aan mensen voor te schotelen. Toendertijd was dat natuurlijk fascinerend, vooral in combinatie met theateracts en kermisshows. Onbereikbare werelden en dingen die niet kunnen, maar wel nét echt leken: het is begrijpelijk dat mensen zich af begonnen te vragen of we onze ogen wel altijd kunnen geloven.

Eerste tentoonstelling in zijn soort

Wat deze tentoonstelling extra bijzonder maakt is dat het de eerste is op het grensvlak van theater, massaentertainment, techniek en wetenschap. Teylers Museum werkt trouwens samen met Eye Filmmuseum, het Rathenau Instituut en Schuur Haarlem, waar je vanaf 14 maart de cinematografische VR-ervaring ‘Nature Immersion’ kunt beleven.

Ook te doen in Haarlem

Foto 3. Teylers Museum: het eerste en oudste museum van Nederland. Foto: Haarlem Marketing © Kees Hageman

Laatst gewijzigd: 2024-02-21 16:09:18 · Gepubliceerd: 13 februari 2024 - 2993